Showing posts with label kinh tế. Show all posts

Friday, October 18, 2013

Xuất khẩu hộ: Niềm tự hào khó nuốt

Việt Nam hiện có hơn 20 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu 1 tỷ USD trở lên, nhưng nội hàm đều có yếu tố nước ngoài. Mặt hàng nào càng lớn, phần “ngoại lai” trong một đơn vị sản phẩm càng cao.

Ngỡ ngàng biết tin thời kỳ 2001-2010, Bắc Ninh xuất khẩu tăng trung bình 47,9%/năm, trong đó giai đoạn 2005-2010 tăng tới gần 91% (cả nước là 17,43%/năm). Năm 2012, xuất khẩu của Bắc Ninh đạt 13,7 tỷ USD, chiếm 12% của cả nước, trở thành địa phương xuất khẩu lớn nhất khu vực phía Bắc, thứ hai cả nước sau TP.HCM.

Cũng trong năm ấy, cả nước xuất siêu, Bắc Ninh cũng vậy.

Càng giật mình khi biết 8 tháng năm nay, Bắc Ninh đạt kim ngạch xuất khẩu 15,5 tỷ USD, vững vàng vị trí thứ 2 sau TP.HCM, bằng 2,3 lần Hà Nội. Dự báo cả năm, xuất khẩu của Bắc Ninh chạm ngưỡng 20 tỷ USD.

Bắc Ninh là tỉnh nhỏ nhất nước, số dân chỉ bằng 1,2% dân số cả nước. Rừng vàng, biển bạc không. Mỏ vàng, bạc, đá quý mới phát hiện cũng không. Trung tâm khoa học công nghệ siêu cao càng không. Lọt thỏm giữa Bắc Bộ, không cửa khẩu, không kho trung chuyển. Về văn hoá phi vật thể, Bắc Ninh ở vị thế khá cao, có thể xuất khẩu tại chỗ qua khách du lịch quốc tế, nhưng nước ta đâu cũng là vùng địa linh nhân kiệt, nhiều địa phương cũng có lợi thế này.

Xuất khẩu, FDI, Bắc Ninh, điện thoại, lắp ráp, xuất siêu, nước ngoài, kim ngạch xuất khẩu

Điện thoại lắp ráp chủ yếu từ Bắc Ninh rồi xuất khẩu - "bảo bối" giúp kim ngạch của tỉnh tăng trưởng ngoạn mục (ảnh ICTnews)

Vậy, Bắc Ninh có “bảo bối” gì?

So sánh GDP đầu người của Việt Nam với vài nước Á Châu

So sánh GDP đầu người của Việt Nam với vài nước Á Châu

Trần-Đăng Hồng, PhD

Bài Đọc Suy Gẫm: Hiện nay, năm 2013 nước Việt Nam Giàu hay Nghèo? Câu hỏi được trả lời trong bài đọc “So sánh GDP đầu người của Việt Nam với vài nước Á Châu cuả tác giả Trần-Đăng Hồng, PhD. Hình ảnh chỉ có tính minh họa.

Ngày nay, người Việt nào cũng biết là Việt Nam còn nghèo. Chữ “giàu” hay “nghèo” chỉ diễn tả tình trạng định tính chung chung, ta không biết được giàu hay nghèo ở mức độ nào, vì vậy cần phải định lượng bằng con số để có thể so sánh dễ dàng.

Để so sánh mức sống (living standards) giữa các vùng hay quốc gia, các nhà kinh tế xử dụng chỉ số GDP đầu người (GDP per capita). GDP (Gross Domestic Product) là tổng sản phẩm nội địa tính bằng tiền của tất cả sản phẩm và dịch vụ cuối cùng được sản xuất ra trong phạm vi lãnh thổ hay quốc gia trong một khoảng thời gian nhất định, thường là một năm. GDP đầu người là số trung bình (bình quân) của GDP toàn quốc chia cho dân số. Để so sánh mức sống giữa các quốc gia, GDP đầu người phải được chuyển đổi theo cùng một hệ thống tiền tệ, US Dollar (US$). Tuy nhiên, mức sống tùy thuộc vào giá cả và hối xuất của mỗi quốc gia, để chính xác hơn, tính GDP đầu người theo sức mua tương đương (Purchasing Power Parity, PPP) trên cơ sở chênh lệch giá cả hàng hóa ở nước đó so với giá cả hàng hóa tương tự ở Hoa Kỳ.

Từ năm 2010, báo chí cho biết GDP toàn quốc của Trung quốc rất lớn, khoảng $5880 tỉ cho năm 2010, vượt qua Nhật Bản ($5470 tỉ), và nay đứng hàng thứ 2 sau Hoa Kỳ. Tuy đứng thứ 2 thế giới, nhưng mức sống của người Tàu còn rất nghèo so với người Nhật, vì GDP đầu người của Trung quốc chỉ $7.500 trong lúc của Nhật là $34.000 (4,5 lần cao hơn Trung quốc), chưa kể đến sự chênh lệch quá lớn giữa người nghèo và người giàu ở Trung quốc

Dựa vào chỉ số GDP công bố cho thời gian một hai thập niên qua, chúng ta biết Việt Nam hiện nay còn rất nghèo, nhưng không biết nửa thế kỹ trước Việt Nam giàu hay nghèo. May mắn, mới đây (2012), cơ quan Ngân Hàng Thế Giới (World Bank) và Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế (IMF, International Monetary Fund) công bố chỉ số GDP đầu người cho 185 quốc gia, bắt đầu từ năm 1960 (1).

Vì không phải là chuyên gia về chính trị kinh tế, người viết bài này không dám lạm bàn về nguyên nhân hay chánh sách kinh tế. Phần này để bạn đọc tự tìm hiểu (hay đã hiểu). Thiển giả chỉ trình bày lại các dữ kiện khô khan của số liệu do WB và IMF cung cấp bằng các biểu đồ dễ dàng theo dõi hơn.

Việt Nam năm 1960

Biểu đồ 1. So sánh GDP (US$) đầu người giữa vài quốc gia Á châu năm 1960 (Vẽ từ tài liệu 1)

Khó tránh nông dân Việt Nam "làm giàu" cho Trung Quốc

TS. Dương Ngọc Thí cho rằng, do thể chế nên hiện nay một quy định có nhiều bộ ngành cung tham gia, mỗi bên một phần, nên phân giải thế nào, đúng sai của ai thì thể chế của chúng ta cũng khó quy trách nhiệm cụ thể.

Tiếp tục những phân tích về nền nông nghiệp VN và tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn cho lĩnh vực này, chúng tôi có cuộc trao đổi với TS. Dương Ngọc Thí, Phó viện trưởng Viện Chính sách và chiến lược phát triển nông nghiệp, nông thôn (Bộ NN&PTNT) về vấn đề này.

PV – Thưa ông, hiện tại, ngành nông nghiệp Việt Nam đang tồn tại quá nhiều nghịch lý như: người nông dân phải bỏ chi phí đầu vào phục vụ cho sản xuất nông nghiệp với giá rất đắt trong khi giá người nông dân bán lại rất rẻ; Việt Nam luôn đứng đầu về số lượng nông sản xuất khẩu nhưng giá xuất khẩu luôn duy trì ở mức thấp nhất trên thế giới. Phải lý giải những nghịch lý nói trên như thế nào, thưa ông? Và những nghịch lý đó đang thể hiện vấn đề gì của sản xuất nông nghiệp Việt Nam?

TS. Dương Ngọc Thí: Chuyện này mọi người cũng đều đã nói, Chính phủ đã tổ chức Hội nghị ở ĐBSCL rồi, giải pháp khó khăn, mà có vẻ chưa có hướng gì hiệu quả.

Nguyên nhân, thứ nhất là từ thế giới, thế giới sau khi khủng hoảng lương thực các nước đã chú ý nhiều hơn tới việc đảm bảo an ninh lương thực cho mình bằng việc quan tâm, mở rộng sản xuất nông nghiệp.

Thứ hai, chúng ta áp dụng các chính sách hỗ trợ nông nghiệp, tăng sản lượng, phần cung tăng lên trong khi nhu cầu trong và ngoài nước về không có gì đột biến.

Khó khăn trong sản xuất, chi phí tăng, giá thành sản phẩm giảm đang khiến nhiều người nông dân ở đồng bằng sông Cửu Long lâm cảnh nợ nần, phải bán đất nhưng không ai mua. Ảnh: TN.

(Trái hay phải) - PGS.TS Nguyễn Văn Bộ cho rằng, khó để khẳng định có độc quyền trong xuất khẩu gạo, nhưng về hình thái là có, và chính sách hiện nay đang có nhiều ưu đãi cho doanh nghiệp nhà nước.

Tiếp tục đi tìm lời giải cho câu chuyện nông sản Việt, chúng tôi có cuộc trao đổi với PGS.TS Nguyễn Văn Bộ, Viện trưởng Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam (VAAS – Bộ NN&PTNT).

PV - Ông đánh giá thế nào về chương trình thu mua tạm trữ lúa gạo Chính phủ đang thực hiện hiện nay với việc cấp vốn cho doanh nghiệp xuất khẩu thu mua tạm trữ gạo, với hy vọng đẩy giá lên và người nông dân có lãi?

PGS.TS Nguyễn Văn Bộ.

PGS.TS Nguyễn Văn Bộ: Chủ trương của chương trình là đúng, nhưng việc triển khai chưa đồng bộ, tạm trữ phải trên cơ sở sản xuất ra, không phải tạm trữ qua thu gom từ thương lái như hiện nay.

Tất cả các ngành sản xuất hàng hóa hiện nay đều cần có vùng nguyên liệu riêng, trong khi các Tổng công ty lương thực (được giao tạm trữ và xuất khẩu – PV) lại không tham gia vào quá trình sản xuất, như vậy không công bằng với người nông dân. Vì hiện nay doanh nghiệp chỉ khi ký được hợp đồng bán mới quay về nước thu gom gạo, không bao giờ có thị trường tiêu thụ và nguồn cung nông sản ổn định.

Khi bán được là công của doanh nghiệp, ngành công thương, còn nếu không bán được lại đổ lỗi cho ngành nông nghiệp sản xuất nông sản kém chất lượng. Trong khi các doanh nghiệp sẵn sàng mua gạo kém chất lượng với giá thấp và trộn với loại gạo tốt hơn để bán, nên VN chỉ tham gia thị trường gạo giá rẻ. Thiệt hại cuối cùng người nông dân phải gánh chịu.

Trong chuỗi giá trị hạt gạo, không thể để người nông dân tách biệt với lợi nhuận chung, vì phần sản xuất được lợi rất ít, lợi nhuận chủ yếu tập trung cho phần chế biến (xay xát, đánh bóng), thu gom và xuất khẩu, trong khi phần này người nông dân không được tham gia. Cần phải phân bố lại lợi nhuận. Đấy là bất công trong điều hành toàn bộ chuỗi sản xuất và xuất khẩu gạo.

Vietnam’s Unearned White House Invitation

The White House announced last week that President Obama will be hosting the president of Vietnam, Truong Tan Sang, on his first visit to Washington on July 25. The meeting appears to fall under the U.S. administration’s Asia-Pacific rebalancing strategy, or Asia Pivot, which is aimed in large part at addressing the rising regional tensions associated with China’s political and economic pressure on its smaller neighbors. While stepping up its dialogue with Beijing, the United States is strengthening ties with allies and other countries in East and Southeast Asia. But unlike most of these partners, Vietnam remains a repressive one-party state and has done little, by way of democratic reform, to earn a presidential invitation.

An important focus of the July 25 talks will be the maritime territorial disputes between China and its neighbors in the South China Sea. The smaller countries in the area are looking to the United States for support in the face of bullying from Beijing, but Vietnam receives the worst ratings of any of these states in Freedom in the World 2013, the most recent edition of Freedom House’s annual global assessment of political rights and civil liberties. It performs only slightly better than China itself.

It is true that the president of Burma—for decades one of the world’s most repressive countries—was invited for a landmark visit to the White House in May, but this came only after key steps toward democracy that included a new constitution, the election of a multiparty parliament, the release of many political prisoners, and a dramatic opening in the media landscape. None of these milestones have been achieved in Vietnam, and it is unclear that the regime has made any decision to pursue them.

Toà Án giúp cho Ẽimbank trốn tội

Ở Việt Nam dù không nhìn thấy 'tiền' tham gia bẻ cong công lý, song chỉ cần nhìn những chuyện lạ đời thì người ta cũng đoán ngay ra 'đằng sau đó phải là 'hơi bác Wahington' khi mà Eximbank dùng tài sản đứng ra bảo lãnh cho doanh nghiệp, nay lại 'được' Toà Án 'vô hiệu' bởi kẽ hở pháp lý!

Chẳng ai lạ gì việc Eximbank muốn bảo lãnh thì chắc chắn sẽ phải chung tiền rất mạnh hoặc hợp đồng vay mượn đó nguồn gốc sâu sa của chính giới lãnh đạo Ngân hàng!

Đến nay, khi bị đổ bể thì Lê Hùng Dũng 'chạy nước rút' khiến Toà Án huỷ bỏ 'trách nhiệm' bảo lãnh trả nợ thay mà nếu phải thực hiện thì từ Lê Hùng Dũng, Phạm Hữu Phú, Phạm Trung Cang đều phải bồi thường hàng trăm tỷ và có thể phải đi theo hầu Nguyễn Đức Kiên!

Rõ ràng Toà Án đã làm cái việc: giúp cho lãnh đạo Ẽximbank quỵt trách nhiệm và chạy trốn tội!

Nguy cơ hàng vạn hợp đồng thế chấp của ngân hàng vô hiệu
15-07-2013 14:10:27

(ĐTCK) Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) vừa có văn bản kiến nghị gửi TAND Tối cao và Viện KSND Tối cao đề nghị xem xét lại bản án theo thủ tục giám đốc thẩm và tạm đình chỉ thi hành án trong tranh chấp giữa Eximbank và khách hàng.

Thế chấp hay bảo lãnh?

Bản án này có gì đáng chú ý để VNBA phải lên tiếng cho hội viên của mình? Được biết, vào cuối năm 2012, TAND huyện Củ Chi có bản án sơ thẩm và sau đó đầu năm 2013, TAND TP. HCM có bản án phúc thẩm tuyên hủy 2 hợp đồng thế chấp mà Eximbank đã ký với bà Nguyễn Thị Hồng Tươi (bên thứ 3) để bảo đảm nợ cho Công ty sản xuất thương mại cao su Thành Công. Hợp đồng thế chấp bị hủy vì cơ quan xét xử cho rằng, bản chất là hợp đồng bảo lãnh chứ không phải hợp đồng thế chấp. Vấn đề chưa rõ ràng ở chỗ khi Ngân hàng cho vay, khách hàng nhờ bên thứ 3 đưa tài sản vào để bảo đảm nghĩa vụ dân sự, hợp đồng giữa bên thứ 3 này và Ngân hàng là hợp đồng gì, hợp đồng bảo lãnh hay hợp đồng thế chấp?

Bản án vụ Eximbank được VNBA cho là trái quy định pháp luật về giao dịch đảm bảo

Trước đây, nhiều ngân hàng đã từng lên tiếng về vấn đề này khi TAND TP. Quảng Ngãi từng tuyên hủy hợp đồng thế chấp của bên thứ ba ký với ngân hàng để đảm bảo nghĩa vụ thanh toán cho người vay tiền. Một trong những nhận định của HĐXX là hình thức hợp đồng không đúng, ngân hàng phải ký hợp đồng bảo lãnh thế chấp chứ không phải hợp đồng thế chấp.

Vào tháng 5/2012, trong một vụ việc có tính chất tương tự, TAND Tối cao tại Đà Nẵng đã tuyên hủy bản án sơ thẩm. Trước đó, HĐXX sơ thẩm đã coi Hợp đồng thế chấp của bên thứ 3 là hợp đồng bảo lãnh và tuyên hợp đồng thế chấp vô hiệu. Tuy nhiên, HĐXX Tòa phúc thẩm cho rằng, xét về nội dung, bên thứ ba là người có tài sản và tự nguyện thỏa thuận, cam kết rõ đồng ý thế chấp tài sản là quyền sử dụng đất để đảm bảo nghĩa vụ thanh toán cho bên vay vốn.

Cuộc tranh cãi về cái gọi là “đáy” của nền kinh tế Việt Nam vẫn tiếp biến, giữa một bên là những chuyên gia “trung thành” với đường lối của các nhóm lợi ích và nhóm thân hữu quan chức, với phía đối diện là những người phản biện độc lập thừa lòng tự trọng.

Gần đây, một số dư luận trong nước đã phải lên tiếng phản ứng đối với ông Vũ Đình Ánh – một cấp phó của Viện Nghiên cứu thị trường-giá cả (Bộ Tài chính) và cũng là người đang cổ vũ cho học thuyết “đáy kinh tế”, khi vị tiến sỹ này cho rằng “không thể đòi hỏi công khai minh bạch về vàng” và quy kết rằng những người có đòi hỏi như thế chứng tỏ “không hiểu gì về bản chất của vàng”.

Khẩu khí của ông Ánh lại như khá đồng điệu với khẩu ngữ của Thống đốc ngân hàng nhà nước Nguyễn Văn Bình: “Chênh lệch giá vàng thuộc về đất nước, thuộc về nhân dân”.

Nhưng cũng trong khối chuyên gia quan chức, vẫn xuất hiện những nhân tố mới đang xa dần bến bờ cũ.

“Những dự báo về khả năng “thoát đáy” của nền kinh tế có thể bắt đầu từ giữa năm 2012 đang trở nên xa vời hơn” – trong Diễn đàn kinh tế mùa Xuân ở Nha Trang vào tháng 4/2013, viện trưởng Viện kinh tế Việt Nam Trần Đình Thiên đã phóng ra một phản biện bất ngờ.

Khác hẳn với năm 2012, số ý kiến phản biện độc lập đối với triển vọng “kinh tế Việt Nam thoát đáy”, bao gồm cả những quan chức đa ngành vốn chưa có điều kiện để thể hiện khẩu khí và dũng khí, đã vang lên can đảm và tự tin hơn vào nửa đầu năm 2013, ngược chiều với não trạng của giới quan chức chính phủ.

Ở phía bên kia dòng sông, nhiều người đang nhìn thấy bến bờ cũ bị sạt lở nghiêm trọng và còn đang cận kề nguy cơ lũ quét.

Cho dù mức lạm phát năm 2012 chỉ có 7% và 6 tháng đầu năm 2013 chưa đầy 3%, nhưng với việc tỷ lệ tăng trưởng GDP cũng bị sụt giảm gần như tương ứng, thay cho “quyết tâm” đến 8%-9% của những năm trước, hiển nhiên điều này không phải là một thành tích và cũng chẳng phát đi dấu chỉ “điềm lành” nào.

“Thực chất GDP mà nền kinh tế Việt Nam đạt được trong năm 2012 và hiện thời có thể chỉ nhích hơn chỉ số 0% đôi chút.”

Một nhà nghiên cứu Hong Kong mới đây đã đưa ra đánh giá rằng về thực chất, kinh tế Trung Quốc chỉ đang tăng trưởng với mức 3,3%, thay vì 7,5% như báo cáo của chính phủ nước này. Và nếu tương ứng với những sai lệch thâm căn về số liệu của Trung Nam Hải, thực chất GDP mà nền kinh tế Việt Nam đạt được trong năm 2012 và hiện thời có thể chỉ nhích hơn chỉ số 0% đôi chút.

Giảm phát lại là hệ lụy của hiện tượng lạm phát kinh niên bị ép xuống đột ngột. Vòng quay vốn trong năm 2012 chỉ còn 0,8 lần so với mức hơn 2 lần trong giai đoạn 2007-2008 là một minh chứng điển hình cho chiều cao hình thể kinh tế bị lùn hóa hơn một nửa.

Đáy giả 2013 – 2014

GDP hết thời “luận anh hùng”

Sau một thời gian dài bất chấp tất cả chạy theo tăng trưởng GDP để đưa đất nước phát triển vượt bậc, các nhà lãnh đạo Trung Quốc bắt đầu nhìn thấy toàn bộ hậu quả mà các chuyên gia kinh tế mô tả là “GDP đen” và “GDP máu”.

Một người đeo mặt nạ phòng khí độc hôm 2-5 do tình trạng ô nhiễm tại Bắc Kinh ngày càng trở nên tồi tệ - Ảnh: Reuters

Trong hội nghị công tác tổ chức toàn quốc diễn ra tại Bắc Kinh hai ngày 28 và 29-6, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tuyên bố mạnh mẽ: “Không thể chỉ đơn giản dựa vào tỉ lệ tăng trưởng GDP để luận anh hùng! Cần lấy mục tiêu và thành tựu thực chất trong việc cải thiện dân sinh, tiến bộ xã hội, bảo vệ sinh thái... làm nội dung đánh giá cán bộ”.

Một ngày sau tuyên bố của ông Tập, giới truyền thông Trung Quốc vỡ òa bằng các bài viết tung hô việc cải cách. Giới chuyên gia nhận định rằng nó không chỉ tước đi “chiếc đũa thần” GDP trong việc đánh giá thi đua, cất nhắc quan chức, mà còn là định hướng chiến lược phát triển kinh tế của Trung Quốc thời gian tới.

“GDP đen” và “GDP máu”

Theo cây viết bình luận Phàn Đại Úc của tờ Thanh Niên Bắc Kinh, lợi ích của người dân đã và đang trở thành vật hi sinh cho sự phát triển của chính quyền địa phương. Để thúc đẩy tăng trưởng, các ngành công nghiệp nặng tiêu thụ nhiều năng lượng, gây ô nhiễm cao từng trở thành lựa chọn số 1 của quan chức các địa phương. Họ ra sức xây dựng các công trình hình thức, rỗng tuếch, thu hút lượng lớn đầu tư cơ sở hạ tầng để thúc đẩy tăng trưởng GDP. Dưới sự điều khiển của “chiếc đũa thần” này, các chính quyền địa phương điên cuồng tạo ra nhiều con số “kỳ tích”.

Tờ Thanh Niên Bắc Kinh cho biết người dân thường nói đùa rằng “ở thủ đô khó lòng nhìn thấy trời xanh” bởi lẽ “GDP đen” bao trùm bầu không khí. Vầng hào quang tăng trưởng GDP đích thực là sự tàn phá nghiêm trọng môi trường sinh thái. Các sông lớn, sông bé nước chảy đen ngòm, bầu không khí ngột ngạt trong lớp khói bụi ô nhiễm. Trong khi đó, hàng triệu công nhân Trung Quốc vắt kiệt sức trong các hầm mỏ, nhiều người dân phải bỏ mạng khi đi trên các con tàu siêu tốc phát triển thần tốc. Con số tăng trưởng tuyệt đẹp hằng năm vẫn đem lại niềm tự hào cho các nhà lãnh đạo Trung Quốc vấy đầy “GDP máu”.